Ismailov Abror

1984-yil 23-oktyabrda tug‘ilgan.

2007-yilda Toshkent avtomobil-yo‘llar institutining transport iqtisodiyoti fakultetini hamda arxitektura va dizayn kurslarini tamomlagan.

2007-yildan buyon «Nilem Proekt Stroy» MChJ bosh direktori lavozimida ishlab kelmoqda.

Qurilishda milliardlab mablag‘lar beton, metall va shishaga aylanadi. Ammo eng zarur va qimmatli qarorlar bundan ancha oldin — inshoot faqat ekran va chizmalarda mavjud bo‘lgan paytda qabul qilinadi. Bu bosqichdagi xato oylar, qayta ishlashlar va millionlab mablag‘larga tushishi mumkin. Shu bois NILEM PROEKT STROY rahbari uchun loyihalash arxitekturadan boshlanmaydi. U mas’uliyatdan boshlanadi.

Mutaxassis faoliyatida shunday bir chegara borki, undan o‘tgach, u o‘z ishiga boshqacha nazar bilan qaray boshlaydi: bu — birinchi amalga oshirilgan obyekt. Kechagina chiziqlar va hisob-kitoblardan iborat bo‘lgan narsa endi shaharning bir qismiga aylanadi. Binoga odamlar kiradi, unda mehnat qiladi, farzandlarini voyaga yetkazadi, qarorlar qabul qiladi. Ana shunda oddiy, ammo og‘ir bir fikr paydo bo‘ladi: inshoot o‘z muallifidan ham uzoqroq yashashi mumkin. «Men uchun har bir loyiha — ehtimol, hech qachon uchratmaydigan odamlar oldidagi mas’uliyatdadir».

Aynan shu nuqtayi nazar arxitekturaga bo‘lgan munosabatni ham shakllantiradi. Yaxshi bino o‘zini albatta ko‘z-ko‘z qilishi shart emas. Ta’sirchan fasad undan foydalanish muddati tugamasidanoq eskirib qolishi mumkin. Aniq rejalashtirish, ishonchli tuzilish va insonga bo‘lgan hurmat esa ancha uzoq xizmat qiladi. Haqiqiy sifat vizualizatsiyada emas, balki yillar o‘tgach namoyon bo‘ladi — odamlar makondan hanuz qulay foydalanayotganida.

Kompaniya rahbari soha uchun asosiy xatarni nafaqat zaif qarorlarda, balki mas’uliyatning bo‘linib ketishida ham ko‘radi. Arxitektor o‘z yo‘nalishi uchun, muhandis o‘z yo‘nalishi uchun, quruvchi ijro uchun, buyurtmachi esa budjet uchun javob beradi. Agar har kim faqat o‘z hududini himoya qilsa, obyektning umumiy manfaatlarini himoya qiladigan hech kim qolmaydi. Shuning uchun NILEM PROEKT STROYda arxitektura, konstruksiyalar, muhandislik tizimlari va loyiha iqtisodiyoti yagona mexanizm sifatida ishlashi kerak.

Bu, shuningdek, mablag‘ masalasidir. Chizmadagi xatoni bir necha daqiqada tuzatish mumkin. Qurilish maydonida esa u demontaj, ishlarning to‘xtashi, qo‘shimcha materiallar va yangi budjetga aylanadi. Qurilish sur’atining o‘zi muammo emas; muammo sur’at shoshma-shosharlikka, tejamkorlik esa sifatdan voz kechishga aylanganida boshlanadi. Eng qimmat tejamkorlik — keyinchalik uning haqini shahar to‘laydigan tejamkorlikdir.

Texnologiyalar kasbni o‘zgartirmoqda, ammo bu tamoyilni bekor qilmaydi. Sun’iy intellekt allaqachon konsepsiyalar yaratish, variantlarni tahlil qilish va hisob-kitoblarni tezlashtirish imkoniyatiga ega. NILEM PROEKT STROYda unga mutaxassisni kundalik va takroriy ishlardan ozod qilish hamda professional mulohaza talab etiladigan qarorlarga ko‘proq vaqt ajratish imkonini beruvchi vosita sifatida qaraladi. Ammo algoritm hali hatlab o‘tolmaydigan chegara bor: u obro‘-e’tibor bilan bog‘liq xavfni o‘z zimmasiga olmaydi. Kompyuter yechimni taklif qilishi mumkin. Uning uchun javob berishi esa insonning zimmasida.

O‘zbekiston uchun bu masala ayniqsa dolzarb. Mamlakat qurilish sohasida jadal o‘sish davrini boshdan kechirmoqda va kelgusidagi raqobat nafaqat kvadrat metrlar va inshootlarni tez foydalanishga topshirish, balki shahar muhitining sifati uchun ham bo‘ladi. Kompaniya rahbarining fikricha, loyihachi «qurilish uchun hujjatlar tayyorlaydigan» inson bo‘lishdan to‘xtab, shahar kelajagining asosiy mualliflaridan biriga aylanishi kerak.

Shuning uchun loyiha biznesida zamonaviy peshqadamlik, avvalo, «Bu mening mas’uliyatim» deya olish qobiliyatidir. Muhandis xavf haqida ochiq gapira oladigan, arxitektor o‘z yechimini himoya qiladigan, rahbar esa muddatlar, budjet yoki sharoitlar ortiga yashirinmaydigan jamoani shakllantirishdir.

Yillar o‘tgach, muvaffaqiyatning asosiy ko‘rsatkichlari mukofotlar yoki amalga oshirilgan inshootlar soni bilan emas. NILEM PROEKT STROY jamoasi yaratgan bino yonidan o‘tar ekan, kompaniya rahbari, avvalo, odamlarga qaraydi: ularga qulaymi, xavfsizmi, maskan ularning hayotining tabiiy bir qismiga aylanganmi?